Waterkwaliteit - een geïntegreerde aanpak
Context
De voorbije drie decennia hebben landbouwers, ook vanuit het beleid, reeds heel wat ingrepen uitgevoerd die de waterkwaliteit hebben verbeterd, al stagneert deze verbetering de laatste 10 jaar. Op de zandgronden wordt daarnaast een afname van het organische-stofgehalte vastgesteld. Het terug opkrikken hiervan zal een positieve impact hebben op de bodemkwaliteit, het watervasthoudend vermogen van de bodem, de gewasopbrengst en de nutriëntenverliezen.
Doel van het project
Het project heeft als algemene doelstelling het inzicht te verhogen in de impact die landbouwers kunnen hebben op de waterkwaliteit.
Concreet zet het project in op maatregelen die landbouwers in hun volledige bedrijfsvoering kunnen nemen teneinde de waterkwaliteit maximaal te vrijwaren. Dat houdt zeer concreet in dat op het bedrijf alles in het werk gesteld moet worden om de afspoeling van nutriëntrijk materiaal op het bedrijventerrein te verhinderen. Dit is een voor de landbouwer eerder verplicht nummer aangezien het geen direct economisch voordeel met zich meebrengt. Daarnaast wil het project de landbouwers bewust maken van maatregelen die ze kunnen treffen om de bodemconditie te verbeteren en daarmee niet alleen hun invloed op de waterkwaliteit te beperken maar tevens het opbrengstpotentieel van hun perceel te verbeteren.
Concrete aanpak
Een belangrijke maatregel die landbouwers kunnen toepassen om het organische-stofgehalte in de bodem te verbeteren en tegelijk te vermijden dat waardevolle nutriënten verloren gaan tijdens de winter is het inzaaien van groenbedekkers na de oogst. Zo is bekend dat groenbedekkers resterende nutriënten na de oogst van de hoofdteelt opnemen en vasthouden, vandaar dat ook regelmatig de term vanggewassen gebruikt wordt. Maar groenbedekkers zorgen niet alleen voor het vasthouden van nutriënten, maar voeren ook vers organisch materiaal aan in de bodem en zorgen zo voor een toename van het organische-stofgehalte. Vanuit dit standpunt wilden we nagaan welke effectieve organische-stofproductie de verschillende soorten groenbedekkers, zowel boven- als ondergronds, kunnen realiseren.
- Aanleg en opvolging groenbedekkers: In 2023 en 2024 werden demopercelen aangelegd met verschillende soorten groenbedekkers waarop biomassa-metingen en bodemanalyses werden uitgevoerd.
- Terreinbezoek en erfsappen: voornamelijk in de winterperiodes.
- Demonstratiemomenten: De aanleg en opvolging van demopercelen werd in het voorjaar van 2025 aangevuld met een demonstratie over het inwerken van groenbedekkers.
Projectpartners: Proef- en Vormingscentrum voor de Landbouw (PVL) Bocholt, Bodemkundige Dienst van België vzw
Financiering: Leader Kempen-Maasland
Projectperiode: 01/07/2024-30/06/2025
Contact: Mia Tits, BDB